Tem
27
2013

10 Soruda Biyonik Kulak Nedir?

biyonik-kulak

ilginc-bilgiler

Soru –  Bize kısaca kendinizi tanıtır mısınız hangi okullarda okudunuz nerelerde çalıştınız?

Mustafa Koyuncu- – Amasya 1947 doğumluyum. İlk ve orta eğitimimi Amasya’da tamamladım  Ankara  Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunuyum. Uzun süre bir İktisadi Devlet Teşekkülünde  çalıştım. 1991 yılında geçirdiğim rahatsızlıktan sonra on yıl kadarda danışman-müşavir olarak çalıştım ve sonrasında emekli oldum. Emekli olunca bir müddette Avukatlık yaptım. Gerek talebelik dönemimde gerekse kamu  hizmetim sırasında sivil toplum kuruluşlarının yönetimlerinde bulundum. Halende Ankara’da bulunan Cochlear Implant Derneğinin başkanlığını yapıyorum. 1995 yılında Avrupa Cochlear İmplant Kullanıcıları derneğinin kuruluşuna katıldım ve halende aktif üye olarak ilişkim devam etmektedir.

faydali-bilgiler

Soru – Biyonik kulak nedir işlevleri nasıldır ? işitme engellilere ne yarar sağlar?

Mustafa Koyuncu- – Turan bey biyonik kulak bir içi kulak protezi olan “cochlear ımplant’ın halk dilindeki adıdır. Halen dünyada yarım milyon insan bu  cihazlarla duymaktadır. Cihaz tam işitme kayıplılar için son çözümdür.  Türkçe okunuşu ile koklear impalantı; digital veya analog işitme cihazları ile artık işitmeleri mümkün olmayan doğuştan veya sonradan kayıplılardan  iç kulak tipi sensörinöral tipi işitme engellilere ameliyatla takılan bir elektronik duyma sistemi olarak tanımlayabiliriz.

Koklear implant takılması için işitme kaybının ileri veya çok ileri derecede olması gereklidir. Yani o kulakla artık hiçbir  şartta işitmenin mümkün olmaması gibi kesin bir tanı gereklidir. Çünkü implantasyon yapılan kulak için geri dönüş söz konusu değildir. Burada tam kayıplı olanı kazanmak veya geri kazınılmak amaçtır ve operasyonlarda genellikle başarılı sonuç verdiğinden koklear implant biyonik kulağa mucize alet yakıştırması yerinde bir tespittir.

Koklear implant iç ve dış parçalardan oluşur. İç parçalardan  kokleaya(salyangoz) yerleştirilen elektrotlar (5) ve deri altında kafa tasına tutturulan şifre çözücü implant(4) dışta asıl parça konuşma işlemcisi (2) aktarıcı bobin ve ara kablo (3) modeline göre tutturucu veya telefon mikrofonu. Bu cihaz genelde 675 serisi küçük pillerle çalışmaktadır. Dış parçaların kullanım süresi 3ay ila 3 sene arasında değişmektedir, iç elektrotlar ise her hangi bir travma veya tıbbi süreç yaşanmaz ise sorunsuz çalışmaktadır.

Bu cihazın takıldığı işitme engelli iyi bir şekilde işitmeye duymaya başlamaktadır,  ancak duyduğunu anlaması veya ayırt ederek iletişim kurması veya dil gelişimini sağlaması için ameliyat sonrası çok sıkı bir özel eğitime gereksinim duyulmaktadır. Bu eğitim bu işin olmaz ise olmazıdır. Halkımız arasında ameliyat sonrası hemen normal işitme konuşma normal seviyesine gelecek diye bir düşünce hakimdir ama bu maalesef  doğru değildir. Ameliyat için beklentilerimiz çok iyi düzenlememiz başarıya ulaşmamızı kolaylaştırmaktadır. Bu cihaz ile anlama ve ayırt etme düzeyi zamanla çok iyi seviyelere çıkmaktadır.

Ameliyat sonrası gerekli eğitim; hem zamanında hem de yeterli sürede yapılmalıdır bu zorunludur, tabii burada  bu özel eğitimi yapacak özel eğitim personeli de   gerek sayı, gerekse kalite açısından yeterli olmalıdır ki bu  konuda şu dönemlerde oldukça sıkıntılar yaşanmaktadır.

Bu konuda son olarak şunu söyleyebilirim ki 26 yıldır ülkemizde yapılan koklear implant uygulaması başarılı bir seviyeye gelmiştir ama özel eğitimde ve destek hizmetlerinde, SGK işlemlerinde devam eden sorunların kısa sürede rayına girmesi de gereklidir.

odevlere-yardimci-bilgiler

Soru –  Derneği kuruluş amacınız neydi?  Ne zaman kuruldu? Şu an üye sayınız nedir?  Derneğinizin nerelerde temsilcilikleri var?

MUSTAFA KOYUNCU-Koklear ımplant çok ileri teknoloji ürünü. Kullanım dönemi için büyük ölçüde bilgiye, desteğe  ihtiyaç duyuluyor. Aslında bu destek işi adaylık dönemindeki araştırmalarda başlıyor. Daha önemlisi küçüklerde doğuştan engelli küçüklerde desteğin belli zaman aralığında yapılması da  dil gelişiminin sağlanması için zorunlu. Cihaz sistemleri devamlı yeni modellerle gelişiyor iyi bir performans için kullanılan sistem için asgari ölçüde de olsa kullanım bilgisi gerektiği de ortadadır.

İşte Derneğimiz bu  ve bu gibi konularda koklear implant kullanıcılarına, ailelerine  ve adaylara yardımcı olmak amacı ile kurulmuştur. Derneğimizin kurulum yılı 2001 Mayıs  olup kuruluşu  koklear implant camiasında yer alan, kullanıcılar, aileler ve koklear implant uygulamasını yapan doktor ve odyologlarla  gerçekleştirilmiştir.

Derneğimizin 2013 Mayıs ayı sonuna göre 1806 üyesi vardır. Bu üyelerin 1683  tanesi koklear implant kullanıcısıdır. Diğer üyelerimiz ise doktor,odyolog, psikolog özel eğitimci ve işitme engelliler öğretmenlerinden oluşmaktadır. Kullanıcı üyelerimizin % 79’u çocuklardan oluşmaktadır. Halen 81 ilimizin 76’da üyemiz vardır. Dernek temsilciliklerimizin bulunduğu iller ise şu anda Eskişehir ve İzmir’dir. Yıl sonuna kadar 4 ilimizde daha temsilcilik açılması için çalışmalar yapılmaktadır.

 enterasan-bilgiler

Soru – 5 Nisan da İstanbul’da yankı uyandıran bir seminer ve Avrupa Kongreniz oldu ? Katılım çok güzeldi. Derneğiniz  ilerde bu gibi çalışmaları nerelerde yapacak? 

 MUSTAFA KOYUNCUDerneğimiz 2005 yılında merkezi Lüksemburgta bulunan Avrupa Cochlear Implant Kullanıcıları Derneğine(EURO-CIU)üye olarak kabul edilmiştir. Bu sene Nisan ayında İstanbul’da yapılan aktivite bu derneğin her yıl üye ülkelerde yaptığı genel kurul ve cochlear ımplant ile ilgili sempozyumlardan birisidir. EURO-CIU’un  “Koklear İmplantlı Küçüklerde Re/Habilitasyon Eğitim ve Diğer Etkenler” konulu  9.uluslararası Sempozyumu 5 Nisanda Avrupadan 19 üye ülkenin katılımı ile yapılmıştır. Bu ülkelerden Bosna Hersek, Sırbistan ve Slovenya’nın ilk defa katılımları sağlanmıştır. Altmıştan fazla yabancı delegenin yanında 220 ye yakında yerli kullanıcı ve kullanıcı ailesi ile özel eğitim uzmanları katılmıştır. Ertesi günde yani 6 Nisanda EURO-CIU’un 18. genel kurulu yine İstanbul’da ev sahipliğimizde yapılmıştır.  Daha önceki yıllarda yine bu derneğin bir toplantısı  ve genel kurulu Antalya’da tarafımızdan organize edilmiştir.

İstanbul sempozyumumuzda konuşan  yerli-yabancı uzmanların çoğunluğu bir ay kadar sonra yine İstanbul’da yapılan Avrupanın en büyük bilimsel koklaer implant kongresinde de sunum yapmışlardır.

Diğer taraftan Derneğimiz kuruluş amacına paralel bölge merkezi illerimizde koklear implant kullanıcılarına destek olmak için “Kullanıcı ve Aile Destek Toplantıları” düzenlemektedir. Bu toplantılardan şimdiye kadar 21 tane yapılmıştır. Geçen yıl önce Güneydoğu Anadolu bölgesi için Şanlıurfa’da sonrada Marmara ve Trakya bölgesi için İstanbul’da yapılmıştır. Bu yıl değişik bir konseptle sorunları oldukça ağır olan birden  fazla engelli  kullanıcıların aileleri için özel bir destek toplantısı planladık . Yılın son aylarında yapacağımız bu aktivitede çoğul engelli kullanıcı küçüklerin ailelerine  bu konuda özel çalışma yapan akademik uzmanlarla destek olmayı hedefledik.

Koklear implantta rehabilitasyonun önemi ortada olduğunda rehabilitasyon merkezlerinde çalışan özel eğitimcilerin kalite açısından desteklenmesi için düzenlediğimiz hizmet içi eğitimi amaçlı seminerleri de geniş talep bulduğundan bu Seminerlere de devam edeceğiz.

ogrencilere-bilgiler

Soru –  Biyonik Kulak daha çok çocuklara yapılıyor. Ülkemizde en küçük kaç yaşında  gelişmiş ülkelerde kaç yaşında olan çocuklara yapılıyor? Üst yaş sınırı var mı ?

MUSTAFA KOYUNCU-– Turan bey duymayan bir bebeğin konuşmayı öğrenmesi veya konuşmasını geliştirmesi mümkün değil. Bunun için bebeklerde işitme engelinin erken tanısı ve hemen tedavisi çok önemli. Öncelikle ve kesinlikle bebeklerimizin duymasını sağlamalıyız. Diğer taraftan ülkemizdeki işitme engelli oranı oldukça yüksek ve genellikle koklear impantasyon  ile aşılan doğuştan engellik oranı da başta geliyor. Bu nedenle koklear implantta erken implantasyon öne çıkıyor.

Sağlık Bakanlığı kalıtsal hastalıkların tespiti için uyguladığı Yeni Doğan Tarama Programıyla bebeklerin işitme durumu doğumu takiben hemen tespit edilebiliniyor. İşitme engeli tespit edilen bebekler 3. basamak sağlık kuruluşlarına gönderilerek engelin seviyesi kesinleştirilip  tedavisine başlanıyor. İç kulak tipi kayıplarda  öncelikle işitme cihazı takılıyor 6 aylık bir kullanım sonrasında eğer işitme  cihazların yeterli olmadığı görülürse koklear implant öneriliyor.

Burada bir saplama yapmak gerekiyor yeni doğan tarama ve diğer teknolojik uygulamalar ile eskiden 4 yıl seviyesindeki engellilik tanı yaşı 2-2,5 yaş aralığına indirilmiştir ama bu yeterli değildir.  Sağlık kurumlarındaki  doğumlarda ölçümlerin tümden yapıldığını bu gün için pek söylenemez, ayıca özellikle kırsal kesimlerdeki doğumlarda tespit olayında sorunlar yaşanmaktadır. Bu nedenle aile geçmişinde işitme engelli birey olanların veya akraba evliliği yapan ile hamileliğinde fazla ilaç kullanan annelerin  yeni doğumlarda bebeklerinin işitmenin tespitini hemen yapmalarını öneriyoruz.

Ülkemizde koklear implant uygulamasına 1 yaşında başlanılmaktadır,. Engelin tespiti 3-4 aylarda tamamlanmaktadır,  bu tespiti takiben 6 aylık bir işitme cihazı deneme programı ile tedavi için gerekli sonuçlara ulaşılmaktadır. Eğer işitme cihazı yeterli olmuyorsa yani çok ileri derecede işitme kaybı varsa genelde koklear implant önerilmektedir. Kliniklerdeki koklear implant kurullarınca ailelere gerekli bilgiler iletilerek implanttasyon için onayları alınarak cihazın ihale ile temini yapılıp ameliyatları gerçekleştirilmektedir. Bu iş genelde  1-2 yaş aralığında tamamlanabilmektedir ne var ki 2 yaşına aşanlarda olmaktadır, şüphesiz 1-2 yaş dönemi en iyi implanttasyon dönemidir.

Alt grup yaş için 1 yaş ideal bir tespittir, diğer ülkelerde de genelde bu yaş grubu uygulanmaktadır ama özel durumlarda yani menenjit gibi hastalıklarda hemen müdahale gereken durumlarda daha küçük aylarda da ameliyat yapılmaktadır.  18 yaşının üstündeki sonradan kayıplı olanlarda ise bir sınırlama yoktur. Buradaki ifadelerimiz SUT kurallarıdır.

her-konudan-bilgiler

Soru- Biyonik Kulak  ameliyatla  kulağa yerleştirilen bir alet bu bugün ülkemizde nerelerde yapılıyor?

MUSTAFA KOYUNCU-  Koklear implant ameliyatları KBB Kliniklerinde koklear implant ekipleri bulunan tıp merkezlerinde yapılmaktadır. Bunlar genellikle Üniversitelerin Tıp Fakültelerindeki Uygulama hastaneleri ile Sağlık Bakanlığı  Eğitim ve Araştırma hastaneleridir. Üniversite hastaneleri arasında Vakıf Üniversiteleri hastaneleri de bulunmaktadır.

Koklear implant ameliyatı yapan Kliniklerin sayıları 40’a yanaşmıştır. Ankara,İstanbul ve İzmir gibi üç büyük ilimiz başta olmak üzere Adana,  Bursa,Eskişehir,  Konya, Antalya, Samsun, Gaziantep, Kayseri,Elazığ,Malatya ve Kocaeli’ndeki merkezlerde koklear implant ameliyatı yapılmaktadır. Derneğimiz web sitesinde bu kliniklerin isimlerini, uzmanlarını ve adreslerini gösteren bir liste mevcuttur isteyen arkadaşlarımıza gönderebiliriz.

SGK yalnızca 3. basamak resmi sağlık kuruluşlarındaki ameliyatların masraflarını karşılamaktadır.

Ameliyat uygulayan merkezlerin sayılarının artacaktır ama esas konu ameliyat sonraki eğitimleri daha iyi ve amaca uygun yapacak merkezlerin artmasıdır.

degisik-ve-ilginc-bilgiler

Soru – Dernek üyelerinizin genelde biyonik kulak konusunda olumlu ve olumsuz nasıl  tepkiler alıyorsunuz ?

MUSTAFA KOYUNCU- -Koklear implant kullanıcılarını veya ailelerinin cihaz hakkındaki yorumları tepkileri genelde olumludur. Çünkü  artık hiçbir şeklide duyması mümkün olmayan veya olamayacak kişiye yani kulağını tamamen kayıp etmiş hastaya duyma yeniden kazandırılmaktadır. Tam bir iyileştirici sistem olan bu protez ile işitmesini kazanan küçükler tahsillerini tamamlayarak iş sahibi de olabilmektedirler evlenip hayat standartlarının normalleri seviyesinde yaşabilmektedirler, yetişkinler işlerine devam edebilmektedirler bunlar çok güzel sonuçlar yani tepkilerin müspet olması bir anlamda doğal.

Hiç şüphesiz aksi yönde tepki ve değerlendirmelerde ortadadır.  Geç implantasyon, yanlış aday seçimi, kullanım süreçlerinin önerildiği şekilde devam etmemesi veya edilmemesi, bunun yanında ek sağlık sorunları nedeniyle tepkiler hatta cihazı ret etme olgularına, psikolojik desteğe ihtiyacı olanlara bile rastlanmaktadır. Bunlar sağlık istatistiklerinin kabul edilebilir seviyesindedir. Erken tanı, erken implantasyon  iyi bir eğitim ve iyi bir kullanım sürecinde sorun yaşanması pek olası değildir yani.
Soru  Biyonik Kulak  daha yaygın olması için devletten dernek olarak beklentileriniz nelerdir?

en-kolay-bilgiler

Mustafa koyuncu- – Koklear implantın ihtiyacı olan vatandaşlarımıza zamanında takılması için Devletin yapacağı en önemli iş öncelikle temel sağlık hizmetinden olarak işitme engelinin doğuştan tespiti işini tam olarak yapmasıdır. Tabii daha öncesinde sağlıklı nesil esas olduğundan, sağlıklı yaşam her insanın temel hakkı olduğu için engelden koruyucu önleyici tedbirleri almalıdır.

Son yıllarda bu konuda gelişmeler mevcuttur. Aile ve Sosyal Politikalara Bakanlığının devreye girmesi ile 0-2 yaşındaki çocukların engellerini tespiti ve tedavisi için kapsamlı çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmalar daha da artırılarak tüm yurtta sistemli hale getirilmelidir.

Tedavi için sağlık kuruluşlarımızın koklear implant uygulanmasında bulunduğu seviye iyidir. Cerrahlarımız bu konuda çok iyi uygulamalar yapılmaktadır.  Cihazların son modelleri genellikle diğer ülkeler ile eş zamanlarda ülkemize getirilmekte ve dünyadaki tüm markalar ülkemizde bulunmaktadır. Cihazın ilk takım ve ameliyat masrafları SGK’ca karşılanmaktadır yeni kullanıcı sıfır maliyetle cihazına kavuşabilmektedir ama esas sıkıntı ameliyat sonrasında garanti sürecinin bitiminde başlamaktadır. Bu dönemde  SGK’nun yedek parçalar için yaptığı ödemeler piyasa fiyatlarının çok çok altındadır vatandaşlar bu masrafları karşılayamaz durumdadırlar. Cihazın kullanım sürecini bile etkileyen bu uygulamalar yani yapılan masrafın yarısını bile bulmayan seviyedeki geri  ödemeler kesin olarak düzeltilmelidir. Bunun en kısa ve kolay yolu SGK’nun gerekli parçaları ve pilleri protezlerdeki iade malzeme kapsamında değerlendirerek kendi alıp  cihaz kullanıcısı olan sigortalısına vermesidir veya eczane ilaç programına koklear implant yedek parçalarını ve özellikle de  pillerini ilave etmesidir.

Genel Sağlık sigortasının amacı tam tedavidir, devletin sosyal güvenlik kurumunun ilk görevleri engellilerin tedavilerine sorun değil kolaylık sağlamak olmalıdır. Pozitif ayrımcılık öncelikle devlet tarafından uygulanmalıdır.

Firmalar yedek parçalarda uyguladıkları yüksek fiyat politikası ve eksik parça verilmesi şeklindeki uygulama ile ilk alımda cihazlara ödenen  düşük fiyatın farkını sonradan kullanıcılardan çıkarmaya çalıştıklarını düşündürmektedir adeta. GSS(genel sağlık sigortası) kapsamında primini ödeyen sigortalı ise eksik geri ödemeler nedeniyle  gerekli sağlık hizmetini alamamaktadır, yani iki taraftan da mağdur edilmekteyiz.

Bu konudaki tekliflerimizi çeşitli zamanlarda ilgili Bakanlıklara ve Firmalara iletilmiştir ve iletilmektedir. SUT’un ayaktan tedavi bölümündeki  masrafı yap faturayı bize ver geri ödeyelim şeklindeki tespitleri koklear implant kullanıcısını çok mağdur etmektedir bu kesinlikle düzeltilmelidir.

Bu işin diğer bir sıkıntılı yönü ise özel eğitim ve aile destek bölümüdür.  Koklear implant eğitimi cihazlandırma ile ameliyattan önce başlamaktadır. Ne var ki Kliniklerin koklear implant ekiplerinin konsey veya kurullarında ailelere, adaylara gerekli ve yeterli bilgilerin verilmediği ameliyat sonraki sorulardan ortaya çıkmaktadır. Kullanım için çok gerekli olan bu bilgilerin yeterli şeklide verilmesi sağlanmalıdır.

Özel eğitimdeki sıkıntıların başında personel açığı gelmektedir. Ülkemizde işitme engeli eğitimi verecek özel eğitim personeli yetiştiren bölümler çok geç açılmıştır.  Koklear implantın temel uzmanı olan odyologlar için lisans eğitimi daha 3 yıl öncesi başlamıştır. Hem sayı hem de kalite açısından yeterli düzeyde uzman personel için mevcut elemanlardan işitme engelliler öğretmenlerinin hizmet içi eğitiminden geçirilerek kısa dönemde dar boğazın aşılmasına çalışılmalıdır.

Ayrıca özel eğitimden sorumlu MEB Özel Eğitim Genel  Müdürlüğü de  özellikle RAM’lardaki personelini işitme engeli ve koklear implant için özellikle eğitmelidir.

turkiyenin-bilgi-sitesi

Soru –Derneğiniz hakkında  daha fazla bilgi almak isteyenler size nasıl ulaşabilir? Bu konuda başka neler anlatacaksınız?

MUSTAFA KOYUNCU-Derneğimizin merkezi Ankara’dadır.  Ankara’nın en merkezi yerinde Kızılay’da  doktorların ve medikal firmalarının bulunduğu Mithatpaşa caddesindedir, ülkedeki koklear implant firmalarının Ankara’daki ofislerine çok yakın mesafededir.

İletişim kanallarını hepside mevcuttur sabit telefon, cep telefonu, faks, internet, facebook gibi kanallardan kolaylıkla ulaşabilinmektedir. Sesli iletişimde yaşanan zorluklar nedeniyle daha çok mesaj ve internet kanalı ve PTT ile ulaşmaktadırlar üyelerimiz ve koklear implant dernek kullanıcısı kardeşlerimiz.

Dernek yönetiminden ofisteki arkadaşlarımız doğrudan koklear implant ile ilgili kişilerdir . Ben koklear implant kullanıcısıyım koklear implant kullanan çocukları olan iki yönetici arkadaşımız mevcuttur, çalışma grubumuzda kullanıcı ve ailelerden oluşmaktadır.  Koklear implant klinikleri ve firmalar ile ilişkilerimiz günceldir. Yani bize ulaşan arkadaşlarımız istek ve taleplerine kolayca cevap alabileceklerdir.

Koklear implant çok iyi bir fırsattır. Kendilerine kliniklerince koklear implant önerilenlerin gerekli araştırmayı hemen yaparak bu işe kısa sürede karar vermelerini bekliyoruz. Zira bekleme  bize çok şey kaybettirebiliyor. Tabi esas düşüncemiz bu engelin ameliyatsız ve cihazsız aşılmasıdır yani kök hücre uygulamasıdır.  Ancak bu iş halen labaratuvar aşamasındadır. Klinik uygulamasının  10 yılı bulacağı uzmanlarınca ifade edilmektedir. Bu nedenle beklemeden özellikle doğuştan engelli küçüklerin dil gelişiminin sağlanması için hemen implante ettirmeliyiz.

Ameliyat sonrası beklentilerimiz çok iyi ayarlamalıyız, zamana ihtiyacımız olduğunu kesinlikle kafamızdan çıkarmamalıyız. Her şey zamanla çok iyi olacaktır, bizde önceden gördüğümüz beğendiğimiz diğer kullanıcılar gibi olacağız bu kesin. Cihazımızı  devamlı kullanmalıyız, yedek parça temindeki ekonomik güçlükler nedeniyle cihazımızı çok iyi kullanmalıyız korumasına ve temizliğine dikkat etmeliyiz.

Tüm kullanıcılara en iyi kulanım süreci ile mutlu olacakları iyi bir ses ve iletişim düzeyi diliyoruz.

 

hepsi10numara-bilgi-sitesi

SORU-Başka ne anlatacaksınız bizlere ?

MUSTAFA KOYUNCU-    Turan bey bir işitme engelli olarak bizlerin sorunları için yaptığınız çalışmalarınız için sizi kutluyorum, bu tür çalışmalarınız için size kolaylıklar ve başarılar diliyorum,

Hepinize saygılarımızı sunuyoruz.

biyonik-kulak

*

Turan Yalçın

www.turanyalcin.com

www.Hepsi10Numara.com

Bir önceki yazımız olan Cilt Hastalıklarına Yol Açan 10 Neden başlıklı makalemizde argan cilt bakım, cilt bakımı ve cilt hastalıkları hakkında bilgiler verilmektedir.

Bir Yorum Yap

Giriş

Anket

10 numara hobi hangisidir?

View Results

Loading ... Loading ...

En Çok Okunan Yazılar

Akut Pankreatit'le İlgili 10 Önemli Nokta
Yüz Botoksu İçin 10 Kolay Egzersiz
Yoğurt Suyunun 10 Harika Faydası
Brokolinin Faydaları Hakkında 10 Bilgi
Huzur ve Mutluluk Kaynağı 10 Taş